Szyfry dla dzieci do druku to cztery darmowe klucze w PDF: kod liczbowy, tarcza do alfabetu przesuniętego, szyfr masoński i alfabet Morse’a. Każdy klucz ma opis, jak szyfr działa, przykład na słowie KOT i kratki na odszyfrowane litery. Przygotowaliśmy je w Domowych Podchodach — grze w podchody po domu z kodami QR i tajnym hasłem — ale działają też w każdej zabawie bez telefonu.
Cztery szyfry do pobrania
Każdy klucz to plik PDF w formacie A4 do wydruku w kolorze albo w czerni i bieli: tarcza zajmuje dwie kartki, pozostałe szyfry po jednej. Pod opisem każdego szyfru jest podgląd kartki: kliknięcie w podgląd albo w podpis pod nim otwiera plik od razu, bez podawania adresu e-mail.
Kod liczbowy — najprostszy szyfr na start
W kodzie liczbowym każda litera to jej miejsce w alfabecie: A=1, B=2, aż do Z=26. KOT zapisuje się jako 11 · 15 · 20. To dobry pierwszy szyfr dla dziecka, które zna litery i liczy do dwudziestu kilku. Trudniejsza odmiana: zamiast liczby dziecko dostaje działanie (9+5) i najpierw musi je policzyć.
Tarcza szyfru — alfabet przesunięty
Tarcza szyfru to dwa krążki z alfabetem, które obracają się względem siebie. Każda litera zamienia się w literę o kilka miejsc dalej: przy przesunięciu o trzy A staje się D, a KOT zmienia się w NRW. Ten sam pomysł nosi nazwę szyfru Cezara. Tarcza liczy za dziecko, więc wystarczy ją dobrze ustawić.
Szyfr masoński — litery zamienione w znaczki
W szyfrze masońskim litera to kształt jej przegródki w siatce. Litery A–I stoją w kratce jak do gry w kółko i krzyżyk, J–R w drugiej takiej kratce z kropkami, S–V i W–Z w dwóch iksach. Zaszyfrowane słowo wygląda jak rząd tajemniczych symboli, dlatego dzieci tak go lubią.
Alfabet Morse’a dla dzieci
Alfabet Morse’a zapisuje każdą literę jako ciąg kropek i kresek, a kreska trwa trzy razy dłużej niż kropka. Dzięki temu wiadomość da się nie tylko napisać, ale też zastukać w ścianę, zagwizdać albo nadać latarką. Trzeba pilnować kolejności: kropka-kreska to A, a kreska-kropka to N.
Jak złożyć tarczę szyfru?
Tarczę szyfru składa się w trzech krokach, bez kleju. Duży krążek to litery z wiadomości, mały to litery, które dziecko odczytuje.
- Wytnijcie oba krążki z drugiej kartki po grubej linii.
- Połóżcie mały krążek na dużym, środek na środku, i przebijcie oba w zaznaczonym punkcie: spinaczem-motylkiem, pinezką wbitą w korek albo zaostrzonym ołówkiem.
- Obróćcie mały krążek tak, żeby strzałka przy jego literze A wskazała umówioną literę na dużym. Przy strzałce na D przesunięcie wynosi trzy.
Jak użyć szyfru w podchodach?
Szyfr w podchodach najlepiej działa jako tajne hasło: przy każdej kryjówce dziecko znajduje jeden zaszyfrowany znak, a na końcu trasy składa z nich słowo, które otwiera nagrodę. W Domowych Podchodach tajne hasło otwiera ostatnią zagadkę. Gra na telefonie sama rozkłada litery hasła po kolejnych zagadkach, a dziecko zbiera znaki, skanując kody QR schowane w domu.
Klucz z tej strony to wersja na kartkę. Gra pokazuje klucz także na ekranie, ale wiele dzieci woli odszyfrowywać ołówkiem. W ustawieniach tajnego hasła, pod wyborem szyfru, jest link do pliku z kluczem tego samego szyfru. Przy tarczy gra podaje też literę, na którą trzeba ustawić strzałkę: stoi na górze klucza szyfru, w okienku z zebranymi znakami. Na kartce z tarczą jest kółko, w które można ją wpisać.
Jeśli wolicie podchody całkiem bez ekranu, te same szyfry są w podchodach do druku bez telefonu: wtedy klucz drukuje się razem z kartami zagadek. Jak przygotować grę krok po kroku opisujemy osobno.
Gotowe zagadki z tajnym hasłem i tymi samymi szyframi są w pakiecie Domowe Podchody na dwa sposoby: gra na telefonie z kodami QR i karty do wydruku w jednym zakupie. Klucz do wycięcia drukuje się wtedy razem z kartami.
Najczęstsze pytania
Od jakiego szyfru zacząć z dzieckiem?
Najłatwiej zacząć od kodu liczbowego, bo wystarczy znać litery i liczby. Tarcza i alfabet Morse’a wymagają więcej uwagi, a szyfr masoński — dokładnego patrzenia na kształt i kropkę. Bardziej niż wiek liczy się to, czy dziecko czyta litery i lubi łamigłówki.
Czy klucze szyfrów są darmowe?
Tak. Wszystkie cztery pliki PDF pobiera się bezpłatnie, bez zakładania konta i bez podawania adresu e-mail. Można je drukować dowolną liczbę razy.
Czy do kluczy potrzebna jest gra?
Nie. Klucze działają w każdej zabawie: wystarczy zaszyfrować słowo według instrukcji na kartce i schować znaki po domu. W Domowych Podchodach tajne hasło szyfruje gra, a klucz na kartce pomaga je odczytać.
Co z polskimi literami w szyfrach?
Polskie litery zapisuje się bez ogonków: Ą jak A, Ł jak L, Ż jak Z. Wszystkie cztery klucze mają 26 liter alfabetu łacińskiego, tak jak szyfry w grze.
